22 กันยายน 2026 Opus 5.5 เปิดตัว Opus 5.5 คือเกมเชนเจอร์อย่างไม่ต้องสงสัย
ก่อนหน้านั้น ผมใช้ Claude Code กับ Codex สลับกันไปมา และเริ่มคิดว่า sol ของ Codex น่าจะเก่งกว่า
ต้นเดือนตุลาคม ผมหงุดหงิดที่ Codex โดนเนิร์ฟ จึงย้ายมาใช้ Claude Code แล้วก็ต้องทึ่งกับประสิทธิภาพที่ดีขึ้นมาก
อยากได้อะไรก็ได้ดั่งใจ อยากทำอะไรก็ทำได้หมด
ผมดีใจสุดขีดเหมือนลูฟี่ที่เพิ่งปลุกพลังเกียร์ 5 ได้ จากนั้นความกลัวก็ตามมา
เจ้านี่ฉลาดกว่ามนุษย์อย่างชัดเจนแล้ว ผมต้องคิดทุกอย่างใหม่ โดยให้ AI เป็นศูนย์กลาง
เอาล่ะ มาคุยเรื่ององค์กรกัน
ในยุค AI นี้ คอขวดของงานออฟฟิศคือมนุษย์
การประสานงานกับคนอื่นคือสิ่งที่กินเวลามากที่สุด
- การประสานงานเรื่องเงิน
- การประสานงานระหว่างองค์กร
- การประสานงานระหว่างทีม
- การยื่นขอและการอนุมัติ
- การรีวิวและการอนุมัติ
- การรายงาน การแจ้งความคืบหน้า และการขอคำปรึกษา
- การประเมินผลงาน
ไม่ว่าองค์กรไหน ย่อมมีการประสานงานและการขอคำปรึกษา การยื่นขอและการอนุมัติ และการประเมินผลงานเกิดขึ้นเสมอ ที่ผ่านมา งานเฉพาะทางใช้เวลานาน เวลาที่ใช้ไปกับการประสานงานและการขอคำปรึกษาจึงค่อนข้างน้อยเมื่อเทียบกัน แต่ตอนนี้ AI ทำงานได้เร็วสุด ๆ เวลาที่ใช้ไป "ระหว่างคนกับคน" จึงกลายเป็นสัดส่วนที่ใหญ่ขึ้น
ตัวอย่างเช่น AI เขียนโค้ดเสร็จใน 10 นาที แต่มนุษย์ใช้เวลา 2 วันกว่าจะรีวิว AI ทำแผนงานเสร็จใน 1 ชั่วโมง แต่กว่าจะได้รับอนุมัติก็ใช้เวลา 1 สัปดาห์ ต่อให้งานเร็วขึ้น 10 เท่า ถ้าเวลารอยังเท่าเดิม ภาพรวมก็แทบไม่เร็วขึ้นเลย
ในอนาคตที่มนุษย์จะเป็นคอขวดอยู่เสมอ รูปแบบองค์กรและรูปแบบการจ้างงานที่พึงประสงค์คืออะไร ลองแบ่งอุตสาหกรรมออกเป็น 2 ประเภทแล้วคิดดู
อุตสาหกรรมที่เน้นองค์ความรู้
คืออุตสาหกรรมอย่างซอฟต์แวร์ ดีไซน์ ที่ปรึกษา และสื่อ ที่ผลงานส่วนใหญ่มาจากในหัวของคน
ในอุตสาหกรรมเหล่านี้ คนคือคอขวด AI ทำงานให้ สิ่งที่เหลือจึงเป็นการตัดสินใจว่า "จะสร้างอะไร" และ "แบบนี้ดีพอหรือยัง" ยิ่งมีคนร่วมตัดสินใจมาก การประสานงานก็ยิ่งมาก และทุกอย่างก็ยิ่งช้าลง
เมื่อจำนวนคนเพิ่มขึ้น เส้นทางการประสานงานจะเพิ่มขึ้นเกือบเท่ากำลังสองของจำนวนคน 3 คนมี 3 เส้นทาง 10 คนมี 45 เส้นทาง ก่อนมี AI การเพิ่มคนยังคุ้มเพราะได้ปริมาณงานกลับมาชดเชย แต่ตอนนี้ AI ทำงานให้ การเพิ่มคนจึงเพิ่มแค่เส้นทางการประสานงาน
ผมคิดว่ารูปแบบองค์กรที่เหมาะกับอุตสาหกรรมเหล่านี้เป็นประมาณนี้
- ให้มีผู้ตัดสินใจเพียงคนเดียวต่อหนึ่งโปรดักต์ และมอบอำนาจตัดสินใจทั้งหมดตั้งแต่สเปกจนถึงการปล่อยให้คนนั้น
- ทำให้ทีมเล็ก ถ้า AI ทำให้ปริมาณงานของคนหนึ่งเพิ่มเป็น 10 เท่า จำนวนคนก็ใช้แค่หนึ่งในสิบ
- ให้ AI ดูแลการรีวิวและการรายงาน AI จะอ่านและสรุปการรีวิวโค้ด รายงานความคืบหน้า และการตรวจสอบล็อก
- ประชุมระหว่างคนกับคนเฉพาะเมื่อมีเรื่องต้องตัดสินใจ
รูปแบบการจ้างงานก็เปลี่ยนไปด้วย แทนที่จะจ้างคนจำนวนมากแล้วคอยบริหาร การทำสัญญากับคนจำนวนน้อยที่มีอำนาจตัดสินใจและลงมือเองได้จะเร็วกว่า การประเมินผลก็จะตรงกับความเป็นจริงมากกว่า ถ้าวัดจากสิ่งที่ตัดสินใจและสิ่งที่ส่งมอบออกไป แทนที่จะวัดว่าทำงานมากแค่ไหน
พูดแบบสุดโต่ง อุดมคติของอุตสาหกรรมที่เน้นองค์ความรู้คือ "บริษัทคนเดียวที่ขับเคลื่อนโดยมี AI เป็นลูกทีม" ถ้ายิ่งมีคนมากยิ่งช้า วิธีที่เร็วที่สุดก็คือไม่เพิ่มคน
อุตสาหกรรมที่เน้นทุน
คืออุตสาหกรรมอย่างการผลิต โครงสร้างพื้นฐาน อสังหาริมทรัพย์ และค้าปลีก ที่ต้องใช้เงินทุนและสิ่งอำนวยความสะดวกขนาดใหญ่
ในอุตสาหกรรมเหล่านี้ คนเดียวทำให้จบไม่ได้ จะสร้างโรงงานหรือเปิดร้าน ก็ต้องได้รับความเห็นชอบจากธนาคาร หน่วยงานรัฐ คู่ค้า และคนในพื้นที่ ไม่ว่า AI จะเก่งแค่ไหน ตราบใดที่อีกฝ่ายยังเป็นมนุษย์ งานในการหาข้อตกลงก็ยังคงอยู่
ดังนั้น ในอุตสาหกรรมเหล่านี้ การประสานงานระหว่างคนกับคนจึงสำคัญ การประสานงานกลายเป็นหัวใจของงาน
สิ่งที่ AI เปลี่ยนคืองานก่อนและหลังการประสานงาน
- ก่อนการเจรจา AI เตรียมเอกสาร ตัวเลขประมาณการ และคำถามคำตอบที่คาดว่าจะเจอ
- AI ทำบันทึกการประชุมและรายการสิ่งที่ตกลงกันได้
- AI เขียนเอกสารยื่นขอ และตรวจหาสิ่งที่ตกหล่นหรือผิดพลาดไว้ก่อน
มนุษย์จึงใช้เวลาไปกับการเผชิญหน้ากับอีกฝ่ายและหาข้อตกลงได้ เวลาที่เคยใช้ทำเอกสาร ก็เอาไปใช้พบปะผู้คนได้
ผมคิดว่ารูปแบบองค์กรที่เหมาะกับอุตสาหกรรมเหล่านี้เป็นประมาณนี้
- ทำให้ชัดว่าใครตัดสินใจเรื่องอะไร และลดขั้นตอนการอนุมัติ ข้อเสนอที่ AI ค้นคว้าข้อมูลเบื้องต้นไว้ให้แล้ว ไม่จำเป็นต้องมีลายเซ็นหลายคน
- ให้อำนาจคนที่รับผิดชอบการประสานงานตัดสินใจได้ทันทีในที่นั้น ทุกครั้งที่ต้องนำกลับไปถามหัวหน้า ข้อตกลงก็ล่าช้าออกไปหลายวัน
- ลดการประสานงานภายใน แล้วโยกคนไปประสานงานกับภายนอก
ในแง่รูปแบบการจ้างงาน หมายถึงการลดคนที่ทำหน้าที่ประสานงานภายใน และเพิ่มคนที่สร้างความไว้วางใจกับภายนอกได้ ความสัมพันธ์กับคู่ค้าและชุมชนในพื้นที่ AI สร้างให้ไม่ได้ คุณค่าของคนจะไปรวมอยู่ที่การเชื่อมคนกับคน
ขีดจำกัดของสิ่งที่คนคนเดียวบริหารได้อยู่ตรงไหน
ที่ผ่านมาผมเขียนว่า "ยิ่งคนมากยิ่งช้า" ถ้าอย่างนั้น ยิ่งคนน้อยยิ่งดีเสมอหรือเปล่า ลองโต้แย้งตัวเองดู
AI ขยายสิ่งที่คนคนเดียวทำได้อย่างก้าวกระโดด
ถ้าอย่างนั้น SoftBank จะบริหารได้ด้วยมาซาโยชิ ซนเพียงคนเดียวไหม ไม่ได้
สิ่งที่มาซาโยชิ ซนขาดไม่ใช่มือที่ลงมือทำงาน เอกสารหรือตัวเลขประมาณการ แค่สั่ง AI ก็ได้มาในพริบตา สิ่งที่ขาดคือ 2 อย่างต่อไปนี้
- จำนวนครั้งในการตัดสินใจ: จำนวนการตัดสินใจที่คนคนหนึ่งทำได้ในหนึ่งวันมีขีดจำกัด การลงทุน ธุรกิจโทรคมนาคม การเจรจากับคู่ค้า จำนวนดีลที่เดินไปพร้อมกันเกินกว่าขีดจำกัดการตัดสินใจของคนคนเดียว
- จำนวนความสัมพันธ์ที่สร้างได้: ผู้บริหารบริษัทที่ลงทุน ธนาคาร หน่วยงานกำกับดูแล คู่ค้า อีกฝ่ายที่ต้องหาข้อตกลงด้วยคือมนุษย์ และการสร้างความไว้วางใจต้องใช้เวลา จำนวนความสัมพันธ์ที่คนคนหนึ่งดูแลได้มีขีดจำกัด
สิ่งที่ AI ทำให้เร็วขึ้นคืองาน จำนวนครั้งในการตัดสินใจและจำนวนความสัมพันธ์กับผู้คนไม่ได้เพิ่มขึ้น แม้จะใช้ AI
แล้ว Google ซึ่งเป็นบริษัท AI ล่ะ บริษัทที่น่าจะใช้ AI ได้เก่งกว่าใคร ทุกวันนี้ก็ยังมีพนักงานกว่าแสนคน
โปรดักต์ของ Google ทั้งการค้นหา โฆษณา YouTube, Android และคลาวด์ แต่ละตัวมีขนาดเทียบเท่าบริษัทหนึ่งบริษัท นอกจากนั้นยังต้องมีสิ่งอำนวยความสะดวกอย่างดาต้าเซ็นเตอร์ เซมิคอนดักเตอร์ และพลังงานไฟฟ้า ยังมีการเจรจากับหน่วยงานกำกับดูแลในแต่ละประเทศด้วย ดูเหมือนเน้นองค์ความรู้ แต่ในความเป็นจริงก็มีด้านที่เน้นทุนอยู่มาก การตัดสินใจและความสัมพันธ์ของคนคนเดียวไม่มีทางพอ
กล่าวคือ ขีดจำกัดของสิ่งที่คนคนเดียวบริหารได้ไม่ได้ถูกกำหนดด้วยปริมาณงาน แต่ถูกกำหนดด้วยจำนวนครั้งในการตัดสินใจและจำนวนความสัมพันธ์กับผู้คน
ถ้าอย่างนั้น "ยิ่งคนน้อยยิ่งดี" ผิดหรือเปล่า ไม่ผิด
สมมติว่าจะพัฒนาโปรดักต์หนึ่ง ทำด้วยทีมเล็กจะดีกว่า เพราะการประสานงานระหว่างคนกับคนใช้เวลามากกว่าตัวงานเอง
ในอีกด้านหนึ่ง คนคนเดียวไม่มีทางบริหารทั้ง YouTube ทั้ง AdSense และทุกอย่างได้หมด ไม่มีใครบริหารทั้งบริษัทได้คนเดียว
ดังนั้น ในระดับบริษัทจึงเพิ่มคน แต่หน่วยย่อยภายในองค์กรต้องรักษาให้เล็กไว้ ทีมเล็กของ YouTube ตัดสินใจเรื่องของ YouTube ทีมเล็กของ AdSense ตัดสินใจเรื่องของ AdSense ไม่จำเป็นต้องปรึกษาทีม YouTube เพื่อตัดสินใจเรื่องของ AdSense
แม้บริษัทจะใหญ่ขึ้น หน่วยย่อยภายในองค์กรที่เล็กกว่าก็ยังเร็วกว่า ขนาดของบริษัทถูกกำหนดด้วยจำนวนธุรกิจและจำนวนความสัมพันธ์กับภายนอก จำนวนคนในหนึ่งหน่วย ยิ่งน้อยยิ่งดี
ส่งท้าย
ไม่ว่าอุตสาหกรรมประเภทไหน แนวคิดในการสร้างองค์กรในยุค AI ก็เหมือนกัน ให้ AI ทำงาน แล้วให้มนุษย์ใช้เวลาไปกับ "การตัดสินใจ" และ "การหาข้อตกลง"
ในอุตสาหกรรมที่เน้นองค์ความรู้ ให้เร็วขึ้นด้วยการลดจำนวนคนที่ตัดสินใจ ในอุตสาหกรรมที่เน้นทุน ให้เร็วขึ้นด้วยการมอบอำนาจให้คนที่หาข้อตกลง แม้บริษัทจะใหญ่ขึ้น ก็รักษาหน่วยย่อยภายในองค์กรให้เล็กไว้
ประสิทธิภาพของ AI จะยังคงสูงขึ้นต่อไป ยิ่งงานเร็วขึ้นเท่าไร ความช้าของมนุษย์ก็จะยิ่งเด่นชัดขึ้นเท่านั้น ผมคิดว่าบริษัทที่ปรับรูปแบบองค์กรให้เข้ากับ AI จะเป็นผู้ที่ก้าวนำไปก่อน